Cảnh giác với bệnh tiêu chảy do rotavirus

Admin    09/01/2019 14:46:10

Rotavirus là loại virus phổ biến nhất gây tiêu chảy nặng ở trẻ nhỏ trên toàn thế giới. Nó tấn công trẻ ở giai đoạn rất sớm ngay từ khi còn nhỏ. Hầu hết trẻ em đều bị nhiễm virus này trước 5 tuổi. Phần lớn gặp ở giai đoạn trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi, một giai đoạn rất nguy hiểm cho đa số trẻ nhỏ. Người ta tin rằng kháng thể truyền từ mẹ sang con, đặc biệt qua việc bú mẹ có thể bảo vệ cho những trẻ nhỏ hơn 6 tháng tuổi trong khi những trẻ hơn 2 tuổi thì có thể tự tạo kháng thể từ lần nhiễm rotavirus trước đó. Tuy nhiên, thực tế có rất nhiều trẻ bị nhiễm rotavirus trước 6 tháng tuổi, thậm chí trước 3 tháng tuổi

Rotavirus tồn tại quanh năm ở những quốc gia có khí hậu nhiệt đới như Việt Nam. Tuy nhiên ở khu vực miền Bắc, bệnh phát triển cao điểm trong suốt những tháng lạnh hơn nên dân gian hay gọi là bệnh tiêu chảy mùa đông. Ở miền Nam, bệnh thường gặp quanh năm nhưng cao điểm khoảng từ tháng 9 - 12

Bệnh tiêu chảy do rotavirus

Rotavirus có khả năng lây lan rất cao và xâm nhập vào cơ thể người qua đường tiêu hóa từ những thức ăn, thức uống, đồ vật nhiễm bẩn như đồ chơi, giường, gối, chăn, drap giường. Gần đây, một số nhà khoa học nghi ngờ rotavirus cũng có thể truyền qua không khí vì virus được tìm thấy trong dịch tiết đường hô hấp của những trẻ bị bệnh. Khi vào cơ thể, nó phá hủy và làm tổn thương lớp bảo vệ ở những phần khác nhau của ruột non. Tùy mức độ phá hủy mà trẻ có thể mắc tiêu chảy từ nhẹ đến nặng.

Điều gì sẽ xảy ra nếu trẻ bị nhiễm rotavirus?

Khi bị nhiễm rotavirus, trẻ sẽ bị sốt, buồn nôn và ói mửa dữ dội. Sau 24 - 48 giờ, sẽ xuất hiện triệu chứng tiêu chảy ra nước ồ ạt. Đây là đặc trưng của nhiễm rotavirus khi so với các loại gây tiêu chảy. Tiêu chảy và nôn ói có thể lên đến hơn 20 lần/ngày. Thông thường bệnh kéo dài từ 3 - 8 ngày, thậm chí đến 2 tuần. Các biến chứng liên quan tới sự mất cân bằng muối và nước có thể dẫn đến suy yếu, đầy hơi và mất cân bằng acid máu. Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến suy kiệt, thậm chí tử vong.

Tiêu chảy do rotavirus không đáp ứng với điều trị bằng kháng sinh, điều này không giống như các trường hợp tiêu chảy nhiễm khuẩn khác. Kháng sinh thậm chí có thể còn làm cho tiêu chảy nặng hơn.

Dinh dưỡng cho trẻ trong giai đoạn này ra sao?

Vì lớp bảo vệ của ruột non bị hư hỏng nên ảnh hưởng đến sự hấp thu của thức ăn đặc biệt là sữa. Việc không dung nạp lactose sẽ có những triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy nhiều hơn và đầy hơi, khó tiêu. Điều này dẫn đến tình trạng sụt cân và suy dinh dưỡng.

Nên dùng các dung dịch bù nước bằng đường uống ngay khi trẻ bắt đầu tiêu chảy để ngừa mất nước. Có thể bù nước bằng dung dịch muối - đường (Oresol). Cũng có thể dùng nước dừa, nước trái cây hay xúp gà. Không nên cho trẻ uống các loại thức uống dành cho thể thao, nước uống có carbon, có hương vị trái cây. Những thức uống này có chứa rất nhiều đường và có thể làm tiêu chảy nặng hơn.

Nên tiếp tục cho trẻ ăn, nếu trẻ đang bú mẹ thì vẫn tiếp tục cho bú. Nếu trẻ không bú mẹ thì nên tiếp tục cho uống sữa và điều cần thiết là không nên pha loãng sữa ra hay thay đổi. Nên ăn những thức ăn có nhiều kali như chuối và dừa. Thức ăn được nấu kỹ, nghiền nát, hay những thức ăn cơ bản với vài giọt dầu có thể giúp kích hoạt tiêu hóa dễ hơn và tăng cường calori. Một bữa ăn thêm mỗi ngày khoảng 2 tuần sẽ giúp cho trẻ nhanh phục hồi hơn.

Hãy đưa trẻ đi khám nếu sau 2 ngày tình trạng không cải thiện như tiếp tục đi phân lỏng nhiều và thường xuyên ói mửa, sốt hay phân có máu.

Bệnh có phòng ngừa được không?

Các biện pháp thông thường như rửa tay, bú mẹ, cải thiện vệ sinh môi trường là các biện pháp làm giảm lây truyền các tác nhân gây bệnh tiêu chảy khác nhưng có vẻ không hữu hiệu để phòng ngừa tiêu chảy do rotavirus. Những nghiên cứu cho thấy cách tốt nhất để bảo vệ trẻ nhỏ khỏi tiêu chảy do rotavirus là chủng ngừa. Nên cho trẻ dùng sớm vào lúc 6 tuần tuổi và tốt nhất là nên hoàn tất việc chủng ngừa trước 6 tháng tuổi. Để phòng ngừa tiêu chảy tái nhiễm, việc bổ sung kẽm sẽ được bác sĩ chỉ định dùng trong khoảng 2 tuần